Priz nasıl bağlanır? Topraklı priz bağlantısı, kablo renkleri ve güvenlik

Topraklı (schuko) priz üç iletkenle bağlanır: faz, nötr ve toprak. Toprak bağlantısı, cihazın metal gövdesine kaçan akımı toprağa ileterek çarpılmayı önler ve kaçak akım rölesinin çalışmasını sağlar. Toprak ucu boş bırakılan priz, topraklı görünse de koruma sağlamaz.

Kablo renkleri

Renk	İletken	Prizde
Kahverengi / siyah / gri	Faz (L)	Yan klemenslerden biri
Mavi	Nötr (N)	Diğer yan klemens
Sarı-yeşil	Toprak (PE)	Ortadaki toprak klemensi (topraklama tırnaklarına bağlı)

Eski binalarda renkler standart dışı olabilir; faz kalemi ya da ölçü aletiyle doğrulayın.

Adım adım priz değiştirme

1. Panodan o hattın sigortasını indirin, prizde gerilim olmadığını ölçü aletiyle doğrulayın.
2. Eski prizin kapağını ve mekanizmasını sökün, kabloların hangi klemense bağlı olduğunu not alın.
3. Kablo uçlarını 10-12 mm soyun. Çok telli kablolarda yüksük (kablo ucu) kullanın.
4. Sarı-yeşil toprak kablosunu ortadaki toprak klemensine, faz ve nötrü yan klemenslere bağlayın. Vidalı klemenste vidayı sıkın; vidasız (itmeli) klemenste kabloyu sonuna kadar itin, çekerek kontrol edin.
5. Mekanizmayı kasaya yerleştirip tırnakları/vidaları sıkın, kapağı takın.
6. Sigortayı açın; priz test cihazıyla ya da bir cihaz takarak deneyin.

Dikkat edilecekler

• Bir prizden ikinci prize köprü (sıralı bağlantı) yapılıyorsa klemenslerin çift kablo kabul ettiğinden emin olun.
• Gevşek klemens, prizde ısınma ve erimenin en sık nedenidir. Yüksek güçlü cihaz (ısıtıcı, ütü) takılan prizlerde bağlantıyı yılda bir kontrol edin.
• Banyo ve mutfak tezgâhı gibi ıslak alanlarda kapaklı (IP44) priz ve 30 mA kaçak akım rölesi gerekir.
• Prizin taşıyabileceği akım genellikle 16 A'dir; 2,5 mm² kablo ve 16 A sigorta ile kullanılır. Bkz. Kablo kesiti hesabı.

USB'li prizler

USB'li prizlerde dahili bir adaptör vardır; bağlantısı normal prizle aynıdır. Hızlı şarj için USB-C PD destekli ve toplam çıkış gücü yüksek (ör. 18 W ve üzeri) modeller tercih edilir. Kasa derinliği normal prizden fazla olabilir; sıva altı kutunun derin olmasına dikkat edin.

Ürünler: Schneider Electric EPH9900123 Topraklı priz (çocuk korumalı) · Schneider Electric EPH3100323 Kapaklı topraklı priz IP44 (çocuk korumalı)* · Schneider Electric EPH2700321 USB prizi, 3A 45W, ikili, Type A+C — tüm seriler Priz ve Anahtar kategorisinde. Seri karşılaştırması: Priz ve anahtar markaları.

Güvenlik notu: Elektrik tesisatında çalışmak hayati risk taşır. Emin değilseniz işi yetkili bir elektrikçiye yaptırın.

Sık sorulanlar

Prizde faz sağda mı solda mı olmalı?

Schuko prizlerde fiş iki yönde de takılabildiği için faz yönü zorunlu değildir; önemli olan toprağın ortadaki klemense bağlanmasıdır.

Topraksız binaya topraklı priz takılır mı?

Takılır ama koruma sağlamaz. Topraklama hattı çekilmesi ya da en azından 30 mA kaçak akım rölesi kullanılması gerekir.

Priz neden ısınır?

Gevşek klemens, aşınmış kontak yayları ya da prizin kapasitesinin üzerinde yük çekilmesi. Isınan priz değiştirilmeli, bağlantı kontrol edilmelidir.