Otomatik sigorta seçimi: B, C, D tipi farkı ve amper hesabı

Otomatik sigorta seçerken üç değere bakılır: açma karakteristiği (B, C, D), anma akımı (amper) ve kısa devre kesme kapasitesi (kA). Üçü de etiketin üstünde yazar: örneğin C16 / 6 kA.

B, C ve D tipi arasındaki fark

Tip	Manyetik açma aralığı	Nerede kullanılır
B	3-5 × anma akımı	Aydınlatma ve priz devreleri, rezistanslı ısıtıcılar
C	5-10 × anma akımı	Klima, buzdolabı, motorlu yükler, çok sayıda LED sürücüsü
D	10-20 × anma akımı	Trafolar, kaynak makineleri, yüksek yol alma akımlı motorlar

Anahtarlama anında yüksek akım çeken bir yükü B tipiyle beslerseniz sigorta boşuna atar; aydınlatma devresine gereğinden yüksek D tipi koyarsanız arıza anında geç açar. Konutta priz ve aydınlatma için B, kompresörlü cihazların bulunduğu hatlar için C yaygın seçimdir.

Kaç amper seçilir?

Amper, cihazın değil kablonun taşıma kapasitesine göre seçilir. Yaygın karşılıklar:

• 1,5 mm² aydınlatma hattı → 10 A
• 2,5 mm² priz hattı → 16 A
• 4 mm² → 20-25 A
• 6 mm² → 32 A

Kablo kesitini hattın uzunluğu ve çekilen akım birlikte belirler; uzun hatlarda gerilim düşümü yüzünden bir üst kesite çıkmak gerekir. Sitedeki kablo kesiti hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

4,5 kA mı, 6 kA mı, 10 kA mı?

kA değeri, sigortanın güvenle kesebileceği kısa devre akımıdır. Konut tesisatında trafoya uzak noktalarda 4,5 kA yeterli olabilir; ancak bugün yaygın uygulama 6 kA'dır. Trafoya yakın binalarda, sanayi tesislerinde ve ana dağıtım panolarında 10 kA ve üzeri tercih edilir.

Kutup sayısı

Tek fazlı hatlarda 1 kutuplu (monofaze) sigorta yeterlidir; faz ve nötrü birlikte kesmek isteniyorsa 1P+N kullanılır. Üç fazlı motor ve pano girişlerinde 3 kutuplu (trifaze), nötrün de kesilmesi gereken yerlerde 3P+N seçilir.

Ürünlere Sigorta ve Otomat kategorisinden, marka bazında Siemens ve Schneider Electric sayfalarından ulaşabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Sigorta sürekli atıyor, amperi büyütebilir miyim?

Hayır. Amperi büyütmek kabloyu korumasız bırakır ve yangın riski doğurur. Önce yük dağılımına ve karakteristiğe bakın.

16 A sigorta kaç watt taşır?

230 V'ta 16 × 230 ≈ 3.680 W. Sürekli yükte bu değerin %80'i (yaklaşık 2.900 W) esas alınır.

Otomat ile kaçak akım rölesi aynı şey mi?

Değil. Otomat aşırı akım ve kısa devreye karşı korur, kaçak akım rölesi insanı çarpılmaya karşı korur. İkisi birlikte kullanılır.