LED trafo seçimi: kaç watt olmalı, nasıl bağlanır, neden ses yapar?

"LED trafo" denen cihaz aslında bir anahtarlamalı güç kaynağıdır: şebekenin 230 V AC gerilimini şerit LED'in istediği 12 V ya da 24 V DC gerilime çevirir. Yanlış güçte ya da gerilimde trafo, LED'in sönük yanmasına, titremesine ya da erken bozulmasına yol açar.

Kaç watt trafo gerekir?

Trafo gücü = şerit LED'in metre gücü × metre × 1,2

Şerit	Uzunluk	Toplam	Seçilecek trafo
9,6 W/m	5 m	48 W	60 W
14,4 W/m	10 m	144 W	150–200 W
18 W/m	15 m	270 W	350–360 W

%20 pay, trafonun sürekli tam yükte çalışıp ısınmasını önler. Çok büyük trafo da gereksizdir; bazı trafolar düşük yükte ses yapar ya da kararsız çalışır.

12 V mi 24 V mu?

Trafonun çıkış gerilimi şeridin üzerinde yazan gerilimle aynı olmalıdır. 12 V şeride 24 V trafo bağlanırsa şerit yanar; tersinde çok sönük yanar. Uzun hatlarda 24 V şerit avantajlıdır: aynı güçte akım yarıya iner, gerilim düşümü azalır. Genel uygulama, 12 V şeridi tek uçtan en fazla 5 m, 24 V şeridi 10 m beslemektir; daha uzun hatta iki uçtan ya da ortadan besleme yapılır.

Bağlantı uçları

• Giriş (AC): L → faz (kahverengi), N → nötr (mavi), ⏚ → toprak (sarı-yeşil, metal kasalı trafolarda).
• Çıkış (DC): V+ → şeridin + ucu (genellikle kırmızı kablo), V− → şeridin − ucu.
• Anahtar trafonun giriş tarafındaki faza konur; DC tarafa anahtar konmaz.

Birden fazla şerit tek trafoya paralel bağlanır (her şerit trafoya ayrı kabloyla); şeritler uç uca eklenerek uzatılmaz.

İç mekân mı dış mekân mı?

Asma tavan ve dolap içi için delikli metal kasalı (IP20) trafo yeterlidir; havalandırması kapanmamalıdır. Dış mekân, banyo ve nemli alanlarda IP67 su geçirmez trafo kullanılır. IP sınıfları için: IP koruma sınıfları.

LED trafo neden ses yapar?

• Uyumsuz dimmer: standart trafo dimmerle kısılırsa vızıldar. Dim için "dimli" (triyak ya da 0/1-10 V) sürücü gerekir.
• Aşırı yük: trafo gücü yetmiyor; hesap yeniden yapılmalı.
• Çok düşük yük: büyük trafoya çok kısa şerit bağlanmış.
• Fanlı trafolarda fan sesi normaldir; yaşam alanında fansız model tercih edilir.

Ürünler: ACK AY02-01500 12V 15A LED Trafo 150W · ACK AY02-13600 24V 15A LED Trafo 360W — şeritler Şerit LED ve Neon. Montaj ayrıntıları: Şerit LED montajı.

Sık sorulanlar

LED trafo prize takılabilir mi?

Fişli adaptör tipleri prize takılır. Kablo uçlu trafolar ise bir fişe ya da buat içinde tesisata bağlanır; bağlantı elektrik kesikken yapılır.

220 V şerit LED trafo ister mi?

Hayır. 220 V (trafosuz) şerit, kendi fişi/doğrultucusuyla doğrudan şebekeye bağlanır; 12/24 V trafoyla kullanılmaz.

Trafo ne kadar ısınır?

Elle tutulacak kadar ılık olması normaldir. Elle tutulamayacak kadar ısınıyorsa aşırı yük ya da havasız montaj vardır.