Kaçak akım rölesi: 30 mA ile 300 mA farkı ve doğru seçim

Kaçak akım koruma rölesi (RCD), faz ve nötrden geçen akımı karşılaştırır. Arada fark oluşursa akım toprağa ya da bir insanın üzerinden kaçıyor demektir ve röle devreyi milisaniyeler içinde açar. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği bu korumayı zorunlu tutar.

30 mA ve 300 mA nerede kullanılır?

• 30 mA — hayat koruma. Priz hatları, banyo ve mutfak gibi ıslak hacimler, dış mekân prizleri. İnsan vücudu için güvenli kabul edilen eşiktir.
• 300 mA — yangın koruma. Ana giriş ve kolon hatlarında, izolasyon bozulmasından doğan yangın riskine karşı kullanılır.

Yaygın uygulama, ana girişte 300 mA, tali hatlarda 30 mA rölenin birlikte kullanılmasıdır. Böylece bir prizdeki kaçak yüzünden bütün bina karanlıkta kalmaz.

AC, A ve B tipleri

• AC tipi: Yalnız sinüs biçimli alternatif kaçak akımları algılar. Bugün pek çok cihazda elektronik güç katı bulunduğu için tek başına yetersiz kalır.
• A tipi: Alternatif ve darbeli doğru kaçak akımları algılar. Konut ve iş yerlerinde önerilen tiptir.
• B tipi: Düzgün doğru akım bileşenini de algılar; frekans dönüştürücü, fotovoltaik ve elektrikli araç şarjı gibi uygulamalarda gerekir.

Anma akımı ve kutup sayısı

Rölenin amper değeri, hattın akımına göre seçilir: konutlarda 40 A veya 63 A, tek fazlı hatlarda 2 kutuplu, üç fazlı hatlarda 4 kutuplu modeller kullanılır. Rölenin kendisi aşırı akım koruması yapmaz; önüne mutlaka otomatik sigorta konur.

Test düğmesi neden var?

Röleler mekanik parçalar içerir ve yıllar içinde takılabilir. Üzerindeki test düğmesine ayda bir basılması, cihazın hâlâ açtığını gösterir. Basıldığında açmıyorsa röle değişmelidir.

Kaçak akım koruma röleleri kategorisinde Siemens ve Schneider Electric modellerini karşılaştırabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Röle sık sık atıyor, hassasiyeti düşürebilir miyim?

Hayır. Önce kaçağın kaynağı bulunmalı: nemli buat, eskimiş rezistans ya da çok sayıda elektronik cihazın aynı hatta toplanması sık görülen sebeplerdir.

Topraklama yoksa kaçak akım rölesi işe yarar mı?

Kısmen. Çarpılma anında akım insanın üzerinden geçtiğinde röle açar; ancak topraklama olmadan koruma eksik kalır, ikisi birlikte olmalıdır.

Kombine cihaz (RCBO) nedir?

Kaçak akım koruması ile otomatik sigortayı tek gövdede birleştirir. Pano yeri dar olan tesisatlarda tercih edilir.