Ex-proof armatür nedir? Zone sınıfları ve doğru seçim
12 Eylül 2026
Ex-proof (patlamaya karşı korumalı) armatürler, ortamda yanıcı gaz, buhar ya da toz bulunan tesislerde kullanılır. Amaç, armatürün içindeki kıvılcımın ortamı tutuşturmasını engellemektir.
Zone sınıflandırması
| Bölge | Tehlike | Süre |
|---|---|---|
| Zone 0 | Gaz/buhar | Sürekli ya da uzun süreli |
| Zone 1 | Gaz/buhar | Normal işletmede ara sıra |
| Zone 2 | Gaz/buhar | Nadiren, kısa süreli |
| Zone 20 | Toz | Sürekli ya da uzun süreli |
| Zone 21 | Toz | Normal işletmede ara sıra |
| Zone 22 | Toz | Nadiren, kısa süreli |
Armatürün sertifikası, monte edileceği bölgeyi kapsamalıdır. Zone 1 için sertifikalı bir armatür Zone 2'de kullanılabilir; tersi mümkün değildir.
Koruma tipleri
- Ex d — alev sızdırmaz: Patlama gövde içinde kalır, dışarı sızmaz.
- Ex e — artırılmış güvenlik: Kıvılcım oluşma ihtimali tasarımla düşürülür.
- Ex n — kıvılcımsız: Zone 2 için, normal işletmede kıvılcım üretmeyen yapı.
- Ex t — toz koruması: Tozun gövdeye girmesi ve yüzey sıcaklığı sınırlandırılır.
Sıcaklık sınıfı ve gaz grubu
Etikette T1-T6 arası bir sıcaklık sınıfı bulunur; bu, armatürün yüzeyinin çıkabileceği en yüksek sıcaklığı gösterir ve ortamdaki maddenin tutuşma sıcaklığının altında olmalıdır. Gaz grubu (IIA, IIB, IIC) da aynı şekilde ortama göre seçilir; IIC en zorlu gruptur (hidrojen, asetilen).
Montaj ve bakım
Ex armatürlerde kablo rakoru, conta ve cıvata torkları sertifikanın parçasıdır. Eksik sıkılmış bir kapak ya da uygun olmayan rakor, sertifikayı geçersiz kılar. Bakım kayıtları tutulmalı, contalar periyodik değiştirilmelidir.
Ürünler için Ex-Proof Armatür ve Endüstriyel Aydınlatma kategorilerine bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
IP65 armatür patlayıcı ortamda kullanılır mı?
Hayır. IP sadece toz ve suya karşı korumayı anlatır; patlayıcı ortam için ayrıca Ex sertifikası gerekir.
Boyahane hangi bölgeye girer?
Genellikle kabin içi Zone 1, çevresi Zone 2 kabul edilir; kesin sınıflandırma işletmenin patlamadan korunma dokümanında yapılır.
Ex armatürde LED kullanılabilir mi?
Evet, sertifikalı LED Ex armatürler yaygındır ve bakım aralığını uzatır.